TESTOMANIA

Chọn ngôn ngữ trang web

Hướng nội, hướng ngoại hay ambivert: Bạn thực sự là người thế nào?

Cùng tìm hiểu sự khác biệt giữa những phong cách giao tiếp quen thuộc và lý do một người có thể cư xử khác nhau trong từng hoàn cảnh. Khám phá những điều cần chú ý để hiểu rõ hơn về năng lượng xã hội của bạn.

Hướng nội hay hướng ngoại? Câu trả lời không phải lúc nào cũng gói gọn trong một nhóm. Hướng nội và hướng ngoại mô tả những xu hướng tương đối ổn định trong giao tiếp và phản ứng với các hoạt động bên ngoài; còn ambivert là người có thể thể hiện đặc điểm của cả hai thái cực. Phần lớn mọi người không nhất thiết phải hoàn toàn khớp với một khuôn mẫu nào.

Để hiểu mình thuộc kiểu nào, bạn nên chú ý không chỉ đến mức độ hoạt ngôn mà còn cả những tình huống mình yêu thích, cách mình cư xử trong đó và điều gì giúp mình hồi phục năng lượng. Hãy làm bài trắc nghiệm về năng lượng xã hội để xem phong cách giao tiếp nào phù hợp với bạn hơn.

Người hướng nội, hướng ngoại và ambivert khác nhau thế nào?

Hướng nội và hướng ngoại không phải là chiếc công tắc chỉ có hai nấc. Trong tâm lý học, hướng ngoại được xem là một đặc điểm có nhiều mức độ biểu hiện khác nhau: có người thường thích giao tiếp sôi nổi và môi trường náo nhiệt, trong khi người khác lại thích nhịp độ yên tĩnh hơn và có không gian tập trung. Tuy vậy, cách cư xử cũng phụ thuộc vào hoàn cảnh.

Người hướng nội: cần nhiều không gian riêng hơn

Người có xu hướng hướng nội rõ nét có thể thích những nhóm nhỏ, trò chuyện riêng với từng người và có thời gian không vướng bận các hoạt động xã hội. Chẳng hạn, sau vài buổi gặp gỡ liên tiếp, họ có thể muốn dành buổi tối ở nhà, đọc sách hoặc làm dự án cá nhân. Điều đó không có nghĩa là những buổi gặp gỡ ấy không vui hay người thân không quan trọng với họ.

Người hướng nội hoàn toàn có thể thích thuyết trình, pha trò khi ở cùng mọi người và dễ dàng làm quen. Kỹ năng giao tiếp và mức độ giao tiếp mà bạn ưa thích là hai chuyện khác nhau. Nếu bạn đàm phán giỏi, điều đó chưa chắc có nghĩa là bạn muốn trò chuyện suốt cả ngày.

Người hướng ngoại: hứng thú hơn với các hoạt động bên ngoài

Hướng ngoại thường thể hiện qua tính cởi mở, năng động và xu hướng hòa mình vào những gì đang diễn ra. Chẳng hạn, sau một ngày làm việc, một người có thể thích gặp bạn bè hoặc cùng nhau trao đổi ý tưởng; ngược lại, việc ở một mình quá lâu có thể khiến họ thấy buồn chán.

Dù vậy, người hướng ngoại không nhất thiết phải là người nói to nhất phòng. Họ cũng có thể cần sự yên tĩnh, ranh giới cá nhân và thời gian nghỉ ngơi một mình. Cởi mở không có nghĩa là không biết mệt, còn thích ở cùng mọi người không có nghĩa là hợp với bất kỳ ai hay sự kiện nào.

Ambivert: kết hợp những xu hướng khác nhau

Ambivert là cách gọi thuận tiện dành cho người không thấy mình hoàn toàn phù hợp với bất kỳ mô tả cực đoan nào. Trong hoàn cảnh này, họ muốn tham gia vào cuộc trò chuyện chung; trong hoàn cảnh khác, họ lại muốn quan sát hoặc ở một mình. Chẳng hạn, sau một ngày yên tĩnh, họ vui vẻ đi gặp gỡ mọi người, nhưng sau một hội nghị thì lại chọn buổi tối thư thái.

Ambivert không phải là một “kiểu thứ ba” đặc biệt với ranh giới rõ ràng. Đây chủ yếu là cách nói thông thường để mô tả vị trí ở khoảng giữa và sự linh hoạt trong cách cư xử. Mức độ linh hoạt cũng khác nhau: có người dễ chuyển đổi giữa các hình thức giao tiếp, còn có người đơn giản là không có sở thích quá rõ rệt trong những hoàn cảnh thường ngày.

Sự khác biệt thể hiện thế nào trong cuộc sống thường ngày?

Ở một buổi tiệc, có người làm quen với những vị khách mới, có người ngồi trong bếp trò chuyện sâu với bạn mình, còn người khác thì ban đầu nói chuyện với mọi người rồi sau đó tạm nghỉ. Không kịch bản nào tự nó quyết định tính cách: nhiều điều còn tùy thuộc vào tâm trạng, những người có mặt và mức độ quen thuộc với hoàn cảnh.

Bạn có thể để ý những sở thích lặp lại trong một số khía cạnh sau:

  • Nghỉ ngơi. Sau một tuần bận rộn, bạn thường muốn gặp mọi người một cách ngẫu hứng, tận hưởng sự yên tĩnh hay chọn tùy theo hoàn cảnh?
  • Trao đổi ý tưởng. Bạn thích suy nghĩ thấu đáo trước, vừa nói vừa tìm hiểu vấn đề hay kết hợp cả hai cách?
  • Làm quen với người mới. Bạn thích nhanh chóng tham gia vào cuộc trò chuyện hay muốn quan sát trước? Điều đó có thay đổi khi ở cùng nhóm quen thuộc không?
  • Mức độ tiêu hao năng lượng. Sau nhiều buổi gặp gỡ liên tiếp, bạn muốn tiếp tục, cần nghỉ một chút hay cảm nhận của bạn tùy thuộc vào chủ đề và những người tham gia?

Thích ở một mình không đồng nghĩa với nhút nhát. Nhút nhát gắn với cảm giác lúng túng hoặc lo bị đánh giá trong các tình huống xã hội, còn hướng nội mô tả một nhóm xu hướng rộng hơn. Bạn có thể thích giao tiếp nhưng vẫn lo lắng trước khi làm quen; cũng có thể thuyết trình bình tĩnh nhưng vẫn thích dành buổi tối rảnh rỗi một mình.

Tương tự, số lượng bạn bè không phải thước đo đáng tin cậy về mức độ hướng ngoại. Điều quan trọng không chỉ là có bao nhiêu người ở quanh bạn, mà còn là kiểu tương tác nào khiến bạn thoải mái, bạn chủ động chọn gặp gỡ thường xuyên ra sao và cảm thấy thế nào sau đó.

Làm sao biết mình hướng nội hay hướng ngoại?

Thay vì tìm một dấu hiệu duy nhất để quyết định, hãy thử quan sát bản thân trong những tình huống khác nhau. Bạn không cần đánh giá mỗi buổi gặp gỡ là tốt hay không tốt: mục tiêu là nhận ra những khuôn mẫu giúp bạn chọn nhịp độ phù hợp.

  1. Nhớ lại một vài ngày bình thường. Nghĩ về những cuộc trò chuyện trong công việc, buổi gặp bạn bè và thời gian ở một mình. Bạn chọn hoạt động nào vì thực sự muốn, còn hoạt động nào chỉ vì phải làm?
  2. Để ý cảm giác trước và sau khi giao tiếp. Sau bữa trưa với đồng nghiệp, bạn thấy dễ quay lại công việc hơn hay muốn ở yên tĩnh một lúc? Hãy so sánh cảm giác đó với sau một buổi tối thư thái. Một phản ứng đơn lẻ chưa đủ để xác định kiểu tính cách của bạn.
  3. Tách riêng yếu tố con người và hình thức gặp gỡ. Có thể bạn thích những cuộc trò chuyện dài với người thân thiết nhưng thấy mệt vì sự kiện ồn ào. Hoặc ngược lại, bạn thấy hào hứng khi thảo luận nhóm nhưng một cuộc trò chuyện riêng căng thẳng lại khiến bạn mất sức.
  4. Chú ý xem ai là người chủ động. Bạn thường tự đề xuất gặp gỡ và trò chuyện, chủ yếu nhận lời mời hay lúc này lúc khác? Đừng chỉ để ý tần suất, hãy nghĩ cả xem mình thực sự muốn điều gì.
  5. Thử xem điều gì giúp bạn hồi phục năng lượng. Có người hợp với một buổi đi dạo không cần trò chuyện, có người thích bữa tối thân mật với bạn bè, còn có người cần yên tĩnh trước rồi mới muốn gặp gỡ. Lựa chọn có thể thay đổi tùy theo mức độ bận rộn.

Để tiện theo dõi, hãy ghi chú ngắn sau một vài hoạt động khác nhau: đã diễn ra chuyện gì, bạn cảm thấy thoải mái đến đâu và sau đó bạn muốn làm gì. Chẳng hạn: “Cuộc gọi một tiếng về chủ đề phức tạp — cần nghỉ một chút” hoặc “Đi dạo với bạn — tâm trạng tốt lên”. Dần dần, bạn sẽ hiểu rõ hơn liệu nguyên nhân nằm ở số lượng tương tác, nội dung cuộc trò chuyện, tiếng ồn hay yếu tố nào khác.

Nếu những gì bạn nhận thấy khá pha trộn, đừng vội chọn một nhãn gọi. Từ “ambivert” có thể là cách mô tả hữu ích. Hoặc cách nói chính xác hơn có thể là: “Tôi thích giao tiếp trong nhóm nhỏ, nhưng khó dành cả ngày cho các cuộc họp”. Cách mô tả như vậy thường hữu ích hơn một nhãn gọi đơn lẻ.

Vì sao bạn cư xử khác nhau trong những tình huống khác nhau?

Hãy tưởng tượng bạn trò chuyện thoải mái khi gặp bạn bè, nhưng lại thích lắng nghe trong một cuộc họp trực tuyến đông người ở chỗ làm. Điều đó không nhất thiết cho thấy bạn là người hướng nội hay hướng ngoại “ẩn mình”. Trong công việc, cách cư xử có thể chịu ảnh hưởng từ chủ đề, vị trí của những người tham gia, trách nhiệm với lời nói và việc bạn có thời gian chuẩn bị hay không.

Nếu muốn tìm hiểu riêng về thói quen trong công việc, hãy thử làm bài trắc nghiệm “Tôi hướng nội hay hướng ngoại ở nơi làm việc?”. Bài trắc nghiệm giúp bạn xem xét mức độ thoải mái trong các tình huống công việc, tách biệt với lúc giao tiếp cùng bạn bè và gia đình.

Hình thức của công việc cũng rất quan trọng. Một người có thể thích làm việc nhóm nhưng tập trung tốt hơn khi ở một mình; cũng có thể thích làm việc độc lập nhưng vẫn hào hứng thảo luận ý tưởng đang triển khai. Bài trắc nghiệm “Bạn là người làm việc nhóm hay chuyên gia độc lập?” sẽ giúp bạn suy nghĩ về lựa chọn này, thay vì quy tất cả về câu hỏi hướng nội hay hướng ngoại.

Mệt mỏi, vai trò quen thuộc, cảm giác an toàn trong môi trường và sự hứng thú với người trò chuyện cũng ảnh hưởng đến cách cư xử. Sau một chuyến đi dài, ngay cả người thích giao tiếp cũng có thể từ chối một buổi gặp; còn một người thường kín đáo có thể say sưa nói về điều mình yêu thích. Vì vậy, hãy nhìn vào những tình huống lặp lại, thay vì một ngày khác thường.

Một cách phổ biến khác để mô tả tính cách là bài trắc nghiệm MBTI, trong đó có thang đo hướng nội và hướng ngoại. Bạn có thể xem kết quả như một gợi ý để quan sát bản thân, nhưng đừng coi đó là định nghĩa cuối cùng về con người bạn hay căn cứ để đưa ra mọi quyết định.

Bài trắc nghiệm không thay thế được việc tư vấn với chuyên gia nếu những lo lắng hoặc khó khăn trong giao tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Một người có thể vừa hướng nội vừa hướng ngoại không?

Bạn có thể thấy mình có những nét của cả hai kiểu. Người ta thường dùng từ “ambivert” để mô tả điều này, nhất là khi sở thích thay đổi tùy theo hoàn cảnh.

Nếu thích mọi người, tôi có thể là người hướng nội không?

Có. Hướng nội không có nghĩa là không thích mọi người. Bạn có thể yêu quý những mối quan hệ thân thiết và thích gặp gỡ, nhưng vẫn cần thời gian riêng sau khi giao tiếp nhiều.

Kiểu tính cách có thay đổi theo thời gian không?

Các đặc điểm tính cách tương đối ổn định nhưng không hoàn toàn bất biến. Hơn nữa, kỹ năng, hoàn cảnh và cách giao tiếp quen thuộc có thể thay đổi, vì vậy hôm nay bạn có thể cư xử khác với vài năm trước.

Nếu kết quả trắc nghiệm không khớp với cảm nhận của tôi thì sao?

Hãy xem lại các câu hỏi cụ thể và nghĩ xem bạn hình dung giai đoạn nào hoặc hoàn cảnh nào khi trả lời. Hãy coi kết quả như một gợi ý để suy ngẫm, không phải chẩn đoán hay đặc điểm bắt buộc phải đúng với bạn.

Điều quan trọng nhất về phong cách giao tiếp của bạn

Bạn không cần phải hoàn toàn khớp với hình mẫu người hướng nội, hướng ngoại hay ambivert. Điều quan trọng hơn là hiểu kiểu người, hình thức giao tiếp và khoảng nghỉ nào giúp bạn cảm thấy thoải mái. Hãy làm bài trắc nghiệm chính về năng lượng xã hội để bắt đầu quan sát bản thân.

Để tiếp tục khám phá bản thân, bạn cũng có thể thử các bài trắc nghiệm khác:

Chia sẻ

—

← Tính cách và Nhân cách