TESTOMANIA

Chọn ngôn ngữ trang web

Kỹ năng mềm nhà tuyển dụng coi trọng: cách phát triển

Kỹ năng mềm giúp bạn phối hợp với mọi người, giải quyết vấn đề và thích ứng với thay đổi. Cùng tìm hiểu những kỹ năng nào được nhà tuyển dụng coi trọng và cách rèn luyện chúng trong thực tế.

Kỹ năng mềm giúp bạn tương tác với mọi người, tổ chức công việc và thích ứng với thay đổi. Khác với kiến thức chuyên môn, chúng có thể được áp dụng ở nhiều vị trí khác nhau: chẳng hạn, khả năng giải thích nhiệm vụ rõ ràng sẽ hữu ích cho cả nhà thiết kế, kỹ sư lẫn người quản lý.

Nhà tuyển dụng coi trọng những hành động cụ thể hơn là phẩm chất chung chung như “khả năng giao tiếp”: làm rõ yêu cầu, kịp thời báo trước vấn đề, tiếp nhận phản hồi và thực hiện thỏa thuận đến cùng. Nếu đang cân nhắc vai trò quản lý, hãy làm bài trắc nghiệm “Sự nghiệp quản lý có phù hợp với bạn không?” và suy nghĩ xem hướng đi này có phù hợp với mình không.

Nên phát triển những kỹ năng mềm nào?

Không có bộ kỹ năng chung phù hợp với mọi vị trí: nhân viên hỗ trợ khách hàng và chuyên viên phân tích phải giải quyết những nhiệm vụ khác nhau. Tuy vậy, những kỹ năng sau thường hữu ích trong nhiều ngành nghề.

  • Giao tiếp. Khả năng diễn đạt suy nghĩ rõ ràng, đặt câu hỏi và lắng nghe câu trả lời. Chẳng hạn, sau cuộc họp, bạn gửi một bản tóm tắt ngắn: ai phụ trách việc gì và thời hạn đến khi nào.
  • Làm việc nhóm. Khả năng phối hợp hành động, chia sẻ thông tin và hướng đến mục tiêu chung. Điều đó không có nghĩa là phải liên tục trò chuyện: đôi khi điều quan trọng hơn là kịp thời báo cho nhóm biết về một khâu phụ thuộc hoặc bàn giao kết quả.
  • Tự quản lý. Khả năng lên kế hoạch cho khối lượng công việc, sắp xếp thứ tự ưu tiên và nhận ra khi nào có nguy cơ trễ hạn. Thay vì âm thầm làm thêm giờ, bạn chủ động trao đổi về khối lượng nhiệm vụ từ sớm.
  • Tư duy phản biện. Thói quen kiểm chứng giả định và phân biệt sự thật với cách diễn giải. Nếu doanh số giảm, trước tiên nên làm rõ mức giảm được tính trong khoảng thời gian nào và ở phân khúc nào, thay vì vội thay đổi toàn bộ chiến lược.
  • Khả năng thích ứng. Sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch khi điều kiện thay đổi mà không từ bỏ mục tiêu. Chẳng hạn, tìm phương án ra mắt đơn giản hơn nếu công cụ cần thiết tạm thời không sử dụng được.
  • Tự điều tiết cảm xúc và đồng cảm. Khả năng nhận biết phản ứng của bản thân, duy trì trao đổi trong công việc và cân nhắc góc nhìn của người khác. Điều này không có nghĩa là phải che giấu cảm xúc hay đồng ý với tất cả mọi người.
  • Phản hồi. Khả năng trao đổi về hành động và hệ quả mà không công kích cá nhân, đồng thời làm rõ những góp ý dành cho công việc của mình.

Những kỹ năng này có liên quan đến nhau. Để giải quyết bất đồng về thời hạn, bạn có thể cần vừa lắng nghe, vừa phân tích các giới hạn, vừa sẵn sàng đề xuất một kế hoạch mới.

Nhà tuyển dụng coi trọng kỹ năng nào và cách nhận biết

Đừng chỉ xem danh sách yêu cầu mà hãy đọc cả phần mô tả công việc. Nếu vị trí đòi hỏi nhiều tương tác với khách hàng, giao tiếp rõ ràng và khả năng quản lý kỳ vọng có thể sẽ hữu ích. Nếu công việc bao gồm nhiều dự án cùng lúc, kỹ năng sắp xếp ưu tiên và thống nhất thời hạn đặc biệt quan trọng. Với vị trí quản lý, khả năng giao việc, đưa ra phản hồi và ra quyết định cũng có ý nghĩa lớn.

Trong buổi phỏng vấn, bạn có thể hỏi: “Người đảm nhận vị trí này thường gặp khó khăn gì nhất?” hoặc “Nhóm đưa ra quyết định như thế nào khi thứ tự ưu tiên thay đổi?”. Câu trả lời sẽ cho thấy những kỹ năng thực sự cần thiết trong công việc, chứ không chỉ là các mục được liệt kê theo mẫu trong tin tuyển dụng.

Cách tốt nhất để thể hiện điểm mạnh là kể về một tình huống cụ thể và những hành động bạn đã thực hiện. Thay vì nói “tôi làm việc nhóm tốt”, hãy kể cách bạn nhận ra sự chậm trễ giữa hai phòng ban, đề xuất một danh sách nhiệm vụ chung và thống nhất quy trình bàn giao tài liệu. Sau đó, giải thích kết quả, chẳng hạn như nhóm sớm nhận ra những trở ngại ở khâu tiếp theo hơn.

Không nhất thiết phải biến mọi câu chuyện thành một thành tích vang dội. Bạn có thể kể về một sai lầm và bài học rút ra: bạn đã báo quá muộn về một rủi ro, nên từ đó kiểm tra tiến độ các nhiệm vụ trung gian và chủ động thông báo sớm. Một ví dụ chân thật hữu ích hơn thành tích bịa đặt.

Để hiểu mình thường thích cách tương tác nào hơn, hãy thử làm bài trắc nghiệm “Bạn là người làm việc nhóm hay thích làm độc lập?”. Thích làm việc tự chủ không có nghĩa là bạn không phải một thành viên tốt trong nhóm: điều quan trọng là cách bạn phối hợp công việc của mình với người khác.

Cách rèn luyện kỹ năng mềm trong công việc hằng ngày

Kỹ năng mềm phát triển nhờ thực hành và phản hồi. Đừng cố thay đổi mọi thứ cùng lúc: hãy chọn một tình huống thường lặp lại và một hành động có thể kiểm chứng trong tình huống đó ngay tuần này.

  1. Bắt đầu bằng việc quan sát. Nghĩ lại một tình huống công việc gần đây có hiểu lầm hoặc chậm trễ. Ghi lại chuyện gì đã xảy ra, bạn đã làm gì và kết quả ra sao. Phân biệt sự thật với suy đoán: “câu trả lời đến sau hai ngày” là sự thật, còn “yêu cầu của tôi bị phớt lờ” có thể chỉ là một cách diễn giải.
  2. Chọn một thói quen cụ thể. Mục tiêu “tự tin hơn” quá rộng. Thay vào đó, hãy thử: “Trong cuộc họp, tôi sẽ đặt câu hỏi nếu chưa hiểu kết quả mong đợi của nhiệm vụ”. Một hành động nhỏ sẽ dễ lặp lại và đánh giá hơn.
  3. Luyện cách diễn đạt rõ ràng. Trước khi gửi tin nhắn, hãy kiểm tra xem đã có bối cảnh, yêu cầu và thời hạn chưa. So sánh hai câu: “Xem tài liệu nhé” và “Vui lòng kiểm tra các phép tính ở mục thứ ba trước thứ Năm để chúng ta kịp chuẩn bị bài thuyết trình”.
  4. Kiểm tra xem bạn đã hiểu đúng ý người đối diện chưa. Diễn đạt lại ý chính bằng lời của mình: “Có đúng là trước tiên anh/chị cần bản nháp, còn các chi tiết có thể thống nhất sau không?”. Câu hỏi này giúp phát hiện điểm chưa thống nhất trước khi bắt đầu công việc.
  5. Xin phản hồi cụ thể, có thể quan sát được. Thay vì hỏi “Tôi giao tiếp thế nào?”, hãy hỏi: “Quyết định của chúng ta và việc cần làm tiếp theo có rõ ràng không?”. Hỏi thêm điều gì có ích và điều gì nên được diễn đạt theo cách khác.
  6. Nhìn lại kết quả. Sau một vài tình huống công việc, hãy xem điều gì đã thay đổi: có ít tin nhắn cần hỏi lại hơn không, bạn có nhận ra rủi ro sớm hơn không, các thỏa thuận có được thực hiện không? Nếu thói quen đó không hiệu quả, hãy điều chỉnh.

Khi đưa ra phản hồi, hãy dùng một cấu trúc đơn giản: tình huống, hành động có thể quan sát, hệ quả và đề nghị. Ví dụ: “Trong cuộc họp hôm qua, thời hạn của nhiệm vụ đã thay đổi nhưng kế hoạch chung vẫn ghi ngày cũ. Vì vậy, chúng ta hiểu khác nhau về mức độ ưu tiên. Sau những quyết định như vậy, mình cùng cập nhật kế hoạch ngay nhé”. Cách này tập trung vào hành động cụ thể thay vì tính cách của một người.

Để rèn luyện khả năng tự điều tiết cảm xúc, bạn có thể tạm dừng trước khi trả lời một tin nhắn gay gắt. Đọc lại tin nhắn, làm rõ các sự kiện và nếu cần, đề nghị trao đổi trực tiếp. Nếu cảm xúc khiến bạn khó tiếp tục cuộc trò chuyện, có thể nói: “Tôi cần chút thời gian để xem xét, sau bữa trưa tôi sẽ phản hồi”. Tạm dừng không có nghĩa là thoái thác trách nhiệm giải quyết vấn đề.

Bạn có thể suy ngẫm về phong cách tương tác quen thuộc của mình qua bài trắc nghiệm “Bạn là đồng nghiệp như thế nào ở nơi làm việc?”. Còn bài trắc nghiệm về mức độ trưởng thành cảm xúc sẽ giúp bạn chú ý hơn đến phản ứng và trách nhiệm của mình trong các mối quan hệ. Bài trắc nghiệm không thay thế cho việc tham vấn chuyên gia.

Những kỹ năng mềm đặc biệt quan trọng với người quản lý

Chuyển sang làm quản lý không chỉ thay đổi chức danh mà còn thay đổi cách bạn tạo ra kết quả. Trước đây, bạn có thể chủ yếu chịu trách nhiệm về nhiệm vụ của mình; giờ đây, phần lớn công việc có thể là hỗ trợ người khác cùng hướng đến mục tiêu chung.

Giao việc không phải là chuyển bất kỳ việc gì cho người khác, mà bắt đầu bằng một thỏa thuận rõ ràng: cần đạt kết quả nào, có những giới hạn gì, ai là người ra quyết định và khi nào cần kiểm tra tiến độ. Chẳng hạn, khi giao việc chuẩn bị báo cáo, hãy thống nhất đối tượng đọc và tiêu chí hoàn thành, nhưng để người thực hiện tự chọn cách làm.

Phản hồi và những cuộc trò chuyện khó cần thiết khi kỳ vọng và kết quả không khớp nhau. Người quản lý không chỉ cần nêu vấn đề mà còn phải lắng nghe lời giải thích: có thể nhiệm vụ chưa rõ ràng hoặc thứ tự ưu tiên đã thay đổi. Sau đó, nên thống nhất bước tiếp theo và thời điểm kiểm tra.

Sắp xếp thứ tự ưu tiên giúp bảo vệ sự tập trung của cả nhóm. Nếu có yêu cầu khẩn cấp mới, hãy hỏi nhiệm vụ hiện tại nào có thể lùi lại. Nói “việc nào cũng quan trọng” không giúp giải quyết xung đột về nguồn lực.

Tuy vậy, có kỹ năng mềm tốt không đồng nghĩa với việc bạn phải trở thành người quản lý. Bạn vẫn có thể tạo ảnh hưởng, hướng dẫn người khác và giao tiếp tốt trong vai trò chuyên gia. Khi chọn hướng đi, hãy tự hỏi mình có thích thường xuyên trao đổi về công việc của người khác, đưa ra quyết định trong tình huống chưa rõ ràng và chịu trách nhiệm về điều kiện làm việc của nhóm hay không.

Câu hỏi thường gặp

Kỹ năng mềm khác kỹ năng chuyên môn như thế nào?

Kỹ năng chuyên môn là kiến thức và năng lực kỹ thuật, chẳng hạn như làm việc với bảng tính hoặc một ngôn ngữ lập trình. Kỹ năng mềm liên quan đến cách ứng xử và tương tác, chẳng hạn như cách bạn trình bày kết quả phân tích. Trên thực tế, hai nhóm kỹ năng này bổ trợ cho nhau.

Có thể phát triển kỹ năng mềm mà không cần tham gia khóa học chuyên biệt không?

Có. Nhiệm vụ trong công việc, hoạt động tình nguyện và các dự án chung đều tạo cơ hội thực hành. Điều quan trọng là chọn một hành động cụ thể, lặp lại và nhận phản hồi; khóa học có thể giúp bạn hệ thống hóa việc học, nhưng tự nó không thể thay thế quá trình thực hành.

Nên ghi kỹ năng mềm trong CV như thế nào?

Hãy chọn những kỹ năng phù hợp với vị trí ứng tuyển và chứng minh bằng ví dụ trong phần mô tả kinh nghiệm. Thay vì chỉ ghi “có tổ chức”, bạn có thể viết rằng mình đã phối hợp thời hạn của nhiều nhiệm vụ và chủ động báo cho nhóm về các rủi ro.

Có nhất thiết phải hướng ngoại mới trở thành quản lý được không?

Không. Người quản lý cần giao tiếp thường xuyên và rõ ràng, nhưng không nhất thiết phải thích những cuộc họp đông người hay luôn muốn trở thành tâm điểm. Quan trọng hơn là tìm được cách lắng nghe, ra quyết định và trao đổi quyết định đó với nhóm.

Bắt đầu từ đâu?

Hãy chọn một kỹ năng hữu ích cho nhiệm vụ sắp tới và luyện tập một hành động cụ thể. Nếu muốn tìm hiểu liệu vai trò quản lý có phù hợp với mình hay không, hãy làm bài trắc nghiệm “Sự nghiệp quản lý có phù hợp với bạn không?”.

Để hiểu thêm về phong cách làm việc của mình, hãy thử các bài trắc nghiệm khác:

Chia sẻ

—

← Lãnh đạo và kỹ năng giao tiếp