TESTOMANIA

Chọn ngôn ngữ trang web

Tư duy của người có thu nhập cao: thói quen và quan niệm

Tư duy tài chính không phải công thức bí mật để làm giàu, mà là cách đưa ra quyết định về tiền bạc, thời gian và rủi ro. Cùng tìm hiểu những thói quen bạn có thể thử ngay hôm nay và lý do thu nhập không chỉ phụ thuộc vào quan niệm.

Tư duy của người giàu thường được mô tả là khả năng nhìn thấy cơ hội, lập kế hoạch dài hạn và khiến tiền sinh lời. Trên thực tế, tư duy tài chính đơn giản hơn: đó là thói quen để ý tiền đến từ đâu, đi đâu và những quyết định nào có thể cải thiện tình hình của bạn theo thời gian.

Tuy nhiên, thu nhập cao không chứng minh rằng một người quản lý tài chính hoàn hảo, cũng như thu nhập khiêm tốn không có nghĩa là người đó suy nghĩ sai. Mức thu nhập chịu ảnh hưởng của thị trường lao động, sức khỏe, nơi sinh sống, cơ hội tiếp cận giáo dục và nhiều hoàn cảnh khác. Hãy kiểm tra cách tiếp cận hiện tại của bạn qua bài trắc nghiệm «Bạn có tư duy như người thu nhập cao không?».

Tư duy tài chính trong thực tế là gì?

Tư duy tài chính không có nghĩa là lúc nào cũng nghĩ về tiền hay tin rằng chỉ cần muốn là sẽ giàu. Đó là một loạt câu hỏi bạn tự đặt ra trước khi quyết định: việc này tốn bao nhiêu, mang lại lợi ích gì, có những rủi ro nào và điều gì sẽ xảy ra nếu mọi chuyện không theo kế hoạch.

Hãy tưởng tượng bạn đang chọn giữa hai lời mời làm việc. Một nơi trả lương cao hơn nhưng đường đi mất nhiều thời gian và chưa rõ cơ hội thăng tiến. Nơi còn lại trả thấp hơn, đổi lại có thể làm việc từ xa và cơ hội học một kỹ năng đang được săn đón. Tư duy tài chính không đưa ra một đáp án đúng cho mọi trường hợp, nhưng giúp bạn so sánh thu nhập sau các khoản chi bắt buộc, khối lượng công việc và triển vọng, thay vì chỉ nhìn vào con số trong tin tuyển dụng.

Thu nhập và tài sản không giống nhau. Thu nhập là khoản tiền nhận được từ công việc hoặc các nguồn khác. Tài sản là nguồn lực đã tích lũy mà bạn có thể sử dụng. Ngay cả khi kiếm được nhiều tiền, bạn vẫn có thể sống từ kỳ lương này đến kỳ lương khác nếu tất cả đều nhanh chóng dành cho các nghĩa vụ và khoản mua sắm.

Khi gặp khó khăn, việc tập trung vào những hóa đơn trước mắt là điều tự nhiên. Đó không phải là khuyết điểm về tính cách: nếu không đủ tiền cho các nhu cầu thiết yếu, việc lập kế hoạch dài hạn sẽ rất khó. Đôi khi, bước hữu ích đầu tiên không phải là đầu tư hay bắt đầu dự án mới, mà là kiểm tra các khoản hỗ trợ mình có thể nhận, trao đổi về điều kiện trả nợ hoặc tìm cách ổn định công việc.

Những thói quen của người giàu bạn có thể điều chỉnh cho phù hợp

Không phải ai cũng có thể áp dụng mọi thói quen của người khá giả, và không phải thói quen nào cũng giúp tăng thu nhập. Tốt hơn hết, hãy chọn những việc giúp chính bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

1. Nhìn vào toàn cảnh tiền bạc

Mỗi tuần một lần, hãy kiểm tra số dư, các khoản sắp đến hạn và tiền dự kiến nhận được. Bạn không nhất thiết phải ghi lại từng khoản nhỏ: hãy bắt đầu với những nhóm chi tiêu lớn như nhà ở, thực phẩm, đi lại, nợ và mua sắm không thiết yếu. Mục đích không phải là trách mình vì đã uống cà phê, mà là nhận ra những quyết định lặp đi lặp lại và cái giá của chúng.

Chẳng hạn, vài dịch vụ đăng ký riêng lẻ có vẻ chẳng đáng kể. Nhưng tổng chi phí cả năm có thể bằng một khóa học hoặc một phần quỹ dự phòng. Không cần hủy tất cả: hãy giữ lại những dịch vụ bạn thực sự sử dụng.

2. Tính các khoản phải trả trước

Khi nhận được tiền, hãy kiểm tra những khoản cần thanh toán trước lần nhận tiền tiếp theo. Nếu còn dư sau khi trả các khoản bắt buộc, hãy quyết định trước phần nào sẽ dành cho tiết kiệm, mục tiêu cá nhân và niềm vui. Nếu thu nhập không ổn định, việc lên kế hoạch dựa trên mức thu thận trọng sẽ hữu ích hơn là dựa vào tháng kiếm được nhiều nhất.

Một khoản trích ra nhỏ nhưng đều đặn cũng có thể giúp hình thành thói quen. Nhưng nếu không đủ tiền ăn hoặc trả các khoản bắt buộc, đừng xem việc không tiết kiệm được là thất bại: trước tiên cần đáp ứng những nhu cầu cấp thiết.

3. Mua giá trị sử dụng, không mua để thể hiện

Trước khi mua món đồ đắt tiền, hãy tự hỏi: nó giải quyết nhu cầu gì và có lựa chọn nào tiết kiệm hơn không? Một chiếc laptop đắt tiền có thể đáng mua nếu bạn cần dùng các phần mềm nặng cho công việc. Nhưng không nhất thiết phải mua mẫu mạnh nhất chỉ để gây ấn tượng với người khác.

Với món đồ không thiết yếu, hãy thử quy tắc chờ: để sang ngày hôm sau rồi xem mình còn cần nó không. Việc chờ không có nghĩa là bạn không được tự thưởng, mà giúp phân biệt mong muốn thật sự với quyết định bốc đồng.

4. Đầu tư thời gian vào kỹ năng

Người có thu nhập cao thường biết phân bổ không chỉ tiền bạc mà cả sự chú ý. Hãy xem những nhiệm vụ nào ở chỗ làm được đánh giá cao hơn và kỹ năng nào sẽ giúp bạn thực hiện chúng. Sau đó, chọn một việc cụ thể: xin phản hồi, học một công cụ hoặc tập hợp các ví dụ về kết quả công việc của mình.

Chỉ riêng việc tham gia một khóa học không đảm bảo bạn sẽ được tăng lương. Trước khi trả tiền, hãy kiểm tra nội dung khóa học, yêu cầu đầu vào và khả năng áp dụng kiến thức. Đôi khi, trao đổi với quản lý về tiêu chí thăng tiến còn hữu ích hơn việc lấy thêm một chứng chỉ.

5. Đánh giá lại các quyết định

Hoàn cảnh luôn thay đổi: chi phí tăng, mục tiêu không còn phù hợp, công việc xuất hiện nhiệm vụ mới. Mỗi tháng, hãy tự hỏi điều gì hiệu quả, điều gì quá khó và nên thay đổi ra sao. Một kế hoạch bền vững không phải là kế hoạch không bao giờ bị gián đoạn, mà là kế hoạch bạn có thể quay lại sau một tuần không như ý.

Áp dụng tư duy tài chính để cải thiện thu nhập

Tiết kiệm giúp kiểm soát chi tiêu nhưng có giới hạn: bạn không thể cắt giảm vô hạn những khoản cần thiết. Vì vậy, bên cạnh lập ngân sách, bạn cũng nên tìm hiểu các cơ hội tăng thu nhập. Đừng bắt đầu bằng câu hỏi chung chung «Làm sao để kiếm nhiều tiền hơn?», mà hãy xem lại những gì bạn đã biết làm và vấn đề nào bạn có thể giải quyết.

Giả sử bạn lập báo cáo và nhận thấy đồng nghiệp mất nhiều thời gian kiểm tra dữ liệu thủ công. Nếu bạn đề xuất một mẫu dễ hiểu và cho thấy mẫu đó giúp công việc thuận tiện hơn ra sao, bạn sẽ có một ví dụ cụ thể về đóng góp của mình. Bạn có thể dùng ví dụ này khi trao đổi về việc mở rộng trách nhiệm hoặc điều chỉnh lương. Tăng lương không được đảm bảo, nhưng việc trao đổi về kết quả có thể đo lường sẽ dễ hơn là đề nghị chung chung rằng hãy ghi nhận nỗ lực của mình.

Trước khi trao đổi, hãy tập hợp ví dụ về những nhiệm vụ đã hoàn thành, tìm hiểu các vị trí tuyển dụng phù hợp và xác định điều kiện mong muốn: mức lương, hình thức làm việc, nhiệm vụ. Hãy so sánh các lời mời dựa trên kinh nghiệm, khu vực và yêu cầu công việc, chứ không chỉ nhìn vào con số hấp dẫn trong tin tuyển dụng. Để tự đánh giá, bạn có thể làm bài trắc nghiệm «Mức lương nào xứng đáng với bạn?», sau đó đối chiếu kết quả với tin tuyển dụng thực tế và điều kiện của nhà tuyển dụng.

Nếu bạn liên tục trì hoãn việc nói chuyện về tiền bạc, hãy thử tìm hiểu lý do. Có thể bạn chưa có đủ thông tin về thị trường, khó diễn đạt điều mình muốn hoặc môi trường làm việc không có cơ hội phát triển. Bài trắc nghiệm «Điều gì đang cản trở tôi kiếm nhiều tiền hơn?» có thể gợi ý chủ đề để suy ngẫm, nhưng không thể xác định nguyên nhân thu nhập của bạn hay thay thế việc xem xét hoàn cảnh thực tế.

Kiếm thêm thu nhập hoặc khởi nghiệp cũng cần được tính toán. Trước khi bắt đầu, hãy đánh giá thời gian và tiền bạc cần bỏ ra, khách hàng tiềm năng và mức thua lỗ bạn có thể chấp nhận. Bạn không nhất thiết phải nghỉ việc ngay: đôi khi có thể thử nghiệm ý tưởng bằng một dự án nhỏ mà không ảnh hưởng đến các nghĩa vụ chính.

Ba cái bẫy thường gặp và kế hoạch cho tuần tới

Việc quản lý tiền bạc không chỉ bị cản trở bởi thiếu thông tin mà còn bởi những cách ra quyết định đã thành thói quen. Hãy lưu ý ba cái bẫy phổ biến sau:

  • Tư duy «được ăn cả, ngã về không». Nếu không thể tiết kiệm một khoản lớn, bạn có thể nghĩ rằng bắt đầu cũng chẳng ích gì. Thay vào đó, hãy chọn một bước vừa sức hoặc tập trung ổn định các khoản chi bắt buộc.
  • Chạy theo kết quả nhanh chóng. Lời hứa về lợi nhuận cao mà không có rủi ro là lý do để dừng lại và kiểm tra điều kiện. Đừng đầu tư vào thứ mình không hiểu, cũng đừng quyết định khi bị gây áp lực phải làm gấp.
  • So sánh với lối sống của người khác. Vẻ ngoài sung túc không cho thấy người đó có nợ hay không, được gia đình hỗ trợ thế nào hoặc tình hình thực tế ra sao. Hãy so sánh tiến độ của mình với mục tiêu và hoàn cảnh ban đầu của chính mình.

Để bắt tay vào thực hiện, hãy thử kế hoạch bảy ngày sau:

  1. Ghi lại các khoản tiền dự kiến nhận và các khoản bắt buộc phải trả trước lần nhận thu nhập tiếp theo.
  2. Kiểm tra các dịch vụ đăng ký và một nhóm chi tiêu định kỳ; quyết định khoản nào thực sự cần thiết.
  3. Chọn một mục tiêu tài chính cụ thể và bước đầu tiên vừa sức để tiến gần hơn đến mục tiêu đó.
  4. Tìm hiểu một số tin tuyển dụng hoặc lời mời trong lĩnh vực của bạn và ghi lại kỹ năng đang được săn đón.
  5. Dành thời gian học kỹ năng đó hoặc trao đổi về triển vọng công việc.
  6. Trước một món đồ không thiết yếu, hãy tạm dừng và đánh giá giá trị sử dụng của nó.
  7. Tổng kết: điều gì đã làm được, điều gì cản trở và bạn sẽ lặp lại hành động nào.

Nếu mục tiêu của bạn là tạo quỹ dự phòng cho những khoản phát sinh, hãy giữ khoản tiền này ở nơi bạn có thể rút ra khi cần. Trước khi vay nợ hoặc chọn sản phẩm đầu tư, hãy tìm hiểu tổng chi phí, các giới hạn và rủi ro. Bạn cũng có thể khám phá khả năng tiết kiệm của mình qua bài trắc nghiệm «Bạn có biết cách tiết kiệm tiền không?».

Câu hỏi thường gặp

Có thể rèn luyện tư duy tài chính khi thu nhập thấp không?

Có. Bạn có thể bắt đầu bằng việc theo dõi các khoản bắt buộc phải trả và tìm cơ hội tăng thu nhập. Tuy nhiên, chỉ những thói quen này không thể tự động giải quyết tình trạng thiếu tiền, vì vậy kế hoạch cần tính đến những giới hạn thực tế của bạn.

Có nhất thiết phải đầu tư mới có tư duy như người giàu không?

Không. Đầu tư là một công cụ, không phải thước đo hiểu biết tài chính. Trước tiên, bạn nên tìm hiểu các khoản chi hiện tại, điều kiện của các khoản nợ và khoản dự phòng mình có thể duy trì; quyết định đầu tư luôn đi kèm nguy cơ thua lỗ.

Tất cả người có thu nhập cao đều quản lý tiền tốt phải không?

Không. Thu nhập cao và sự ổn định tài chính không gắn liền trực tiếp với nhau: điều đó còn phụ thuộc vào chi tiêu, nợ, khoản tiết kiệm và hoàn cảnh. Hãy đánh giá toàn cảnh thay vì chỉ nhìn vào mức thu nhập.

Bài trắc nghiệm có giúp tôi biết mình sẽ kiếm được bao nhiêu không?

Không. Bài trắc nghiệm giúp bạn nhìn lại thói quen và quan niệm, nhưng không dự đoán thu nhập. Khi đưa ra quyết định nghề nghiệp, hãy tìm hiểu thêm về thị trường, yêu cầu của nhà tuyển dụng và khả năng của chính mình.

Bắt đầu từ đâu?

Tư duy tài chính không bắt đầu từ một kế hoạch chi tiêu hoàn hảo, mà từ một quyết định được cân nhắc kỹ và có thể duy trì. Hãy chọn một việc để làm trong tuần này và thử bài trắc nghiệm chính «Bạn có tư duy như người thu nhập cao không?» để nhìn lại thói quen của mình từ một góc độ khác.

Nếu muốn tìm hiểu thêm những khía cạnh riêng của tài chính cá nhân và sự nghiệp, hãy thử thêm ba bài trắc nghiệm sau:

Chia sẻ

—

← Hiểu bản thân và phát triển