Dấu hiệu cho thấy mối quan hệ có thể đã đi đến hồi kết
Mỗi dấu hiệu dưới đây, nếu đứng riêng lẻ, không nhất thiết có nghĩa là mối quan hệ đã kết thúc. Điều quan trọng hơn là chúng có lặp lại hay không, xuất hiện cùng nhau thế nào và cả hai có sẵn lòng thay đổi hay không. Hãy thử nhớ lại những tình huống cụ thể gần đây: chuyện gì đã xảy ra, bạn cảm thấy thế nào và điều gì diễn ra sau khi hai người nói chuyện.
- Ranh giới của bạn liên tục bị xâm phạm. Bạn đề nghị người ấy đừng kiểm tra điện thoại, kể chuyện riêng tư của bạn với người thân hoặc đùa về điều khiến bạn tổn thương. Đối phương đồng ý nhưng rồi vẫn tiếp tục làm vậy, đồng thời cho rằng bạn phản ứng thái quá. Vấn đề không nằm ở một câu đùa thiếu duyên, mà ở việc lời đề nghị của bạn liên tục bị phớt lờ.
- Sự tôn trọng nhường chỗ cho những lời hạ thấp. Chế giễu, khinh miệt, gọi tên xúc phạm và cố tình xem nhẹ cảm xúc của nhau làm xói mòn cảm giác an toàn. Nếu mỗi lần bạn cố gắng nói về vấn đề, bạn chỉ nhận lại câu “Nói chuyện với bạn thật không thể nổi”, thì cuộc trò chuyện đã biến thành công kích.
- Bạn cảm thấy cô đơn khi ở bên người ấy. Quan tâm không có nghĩa là đối phương lúc nào cũng đoán được bạn muốn gì. Nhưng nếu bạn nói rõ mình cần được giúp đỡ hoặc quan tâm mà hết lần này đến lần khác chỉ nhận lại sự thờ ơ, hãy tự hỏi liệu sự gắn bó như vậy có đáp ứng được nhu cầu của bạn không.
- Lòng tin không thể khôi phục. Chẳng hạn, sau khi bị lừa dối, đối phương đã xin lỗi nhưng vẫn tiếp tục vi phạm thỏa thuận, còn những câu hỏi của bạn chỉ khiến họ bực bội. Tha thứ, tự nó, không thể tạo dựng lòng tin: điều đó cần những hành động nhất quán và thời gian.
- Mọi nỗ lực đều do một người gánh vác. Bạn chủ động đề nghị nói chuyện, tìm cách thỏa hiệp, thay đổi thói quen của mình, còn đối phương chỉ hứa “rồi sẽ sửa”. Không phải ngày nào hai người cũng cần đóng góp ngang nhau, nhưng một người liên tục cố gắng sẽ dần kiệt sức.
- Kế hoạch của hai người không còn dung hòa được. Một người nhất quyết muốn sống ở nước khác, người kia không sẵn lòng rời đi; hoặc quan niệm của hai người về con cái, tài chính và kiểu quan hệ khác nhau căn bản. Không ai phải từ bỏ điều quan trọng với mình để chứng minh tình yêu.
Hãy lắng nghe bản thân nếu nghĩ đến việc sống xa nhau một thời gian chủ yếu khiến bạn thấy nhẹ nhõm chứ không phải buồn bã. Điều đó chưa phải dấu chấm hết: có thể bạn chỉ đang thiếu không gian riêng. Nhưng nếu đi cùng những dấu hiệu khác, cảm giác này cho thấy bạn nên dừng lại và tìm hiểu nguyên nhân.
Khủng hoảng hay kết thúc: làm sao phân biệt?
Giai đoạn khó khăn có thể xuất hiện sau khi chuyển nhà, mất việc, mắc bệnh hoặc sinh con. Trong những lúc như vậy, mọi người thường ít năng lượng dành cho sự gần gũi hơn, đồng thời phải phân chia lại những trách nhiệm quen thuộc. Sự cáu kỉnh và xa cách không nhất thiết có nghĩa là tình cảm đã phai nhạt.
Khác biệt thường thể hiện ở những gì diễn ra sau mâu thuẫn. Trong giai đoạn khủng hoảng, cả hai vẫn sẵn lòng thừa nhận vấn đề, lắng nghe nhau và thử thay đổi điều gì đó cụ thể. Chẳng hạn, thay vì trách móc nhau vì việc nhà, hai người lập lịch phân chia công việc rõ ràng rồi cùng xem lại sau vài tuần liệu cách đó có hiệu quả không.
Mối quan hệ có thể rơi vào bế tắc nếu những cuộc trò chuyện lần nào cũng kết thúc theo cùng một cách: một người hứa, người kia chờ, rồi mọi chuyện lại lặp lại. Đặc biệt, hãy để ý xem bạn có phải từ bỏ nhu cầu của mình hoặc giả vờ như chẳng có chuyện gì xảy ra chỉ để có được chút yên ổn nhất thời hay không.
Hãy tự hỏi: “Nếu sáu tháng nữa mọi chuyện vẫn như vậy, mình có hài lòng với cuộc sống này không?” Đây không phải lời tiên đoán hay yêu cầu bạn phải quyết định ngay hôm nay. Câu hỏi này giúp bạn phân biệt những thay đổi thực sự với hy vọng rằng mọi chuyện sẽ thay đổi. Bài trắc nghiệm “Bạn là người thế nào khi đối mặt với khủng hoảng?” có thể giúp bạn nhìn lại cách mình phản ứng trước những thời điểm khó khăn.
Nên làm gì trước khi đưa ra quyết định
Bạn không cần đợi đến khi tình hình trở nên không thể chịu đựng nổi. Nếu không có nguy hiểm trước mắt và bạn muốn tìm hiểu xem có thể cứu vãn mối quan hệ hay không, hãy bắt đầu bằng những bước nhỏ, cụ thể.
- Nêu vấn đề mà không buộc tội chung chung. Thay vì nói “Lúc nào bạn cũng chẳng quan tâm đến mình”, hãy thử nói: “Khi mình kể về một ngày khó khăn mà bạn lại nhìn vào điện thoại, mình cảm thấy không được hỗ trợ. Tối nay chúng ta có thể dành thời gian cho nhau mà không dùng màn hình được không?” Như vậy, đối phương sẽ hiểu rõ hơn bạn đang đề nghị điều gì.
- Không chỉ chia sẻ cảm xúc mà còn bàn về hành động. Mỗi người sẵn lòng thay đổi điều gì? Hai bạn sẽ biết mọi chuyện khá hơn bằng cách nào? Chẳng hạn, có thể thống nhất sẽ báo trước nếu về muộn và không tiếp tục tranh luận khi cuộc nói chuyện bắt đầu thành la hét.
- Đặt ra khoảng thời gian hợp lý để xem xét lại. Không phải như một tối hậu thư hay lời hứa sẽ chịu đựng bất cứ điều gì, mà để nhận ra tình hình đang chuyển biến ra sao. Ví dụ, sau một tháng, hai người quay lại nói chuyện và xem các thỏa thuận có được thực hiện mà không cần nhắc đi nhắc lại hay không.
- Nhìn nhận phần trách nhiệm của mình mà không tự trách móc. Có thể bạn né tránh những cuộc trò chuyện khó khăn, trả lời gay gắt hoặc mong đối phương tự hiểu nhu cầu của mình. Bạn có thể thay đổi điều đó, nhưng lỗi lầm của bạn không thể biện minh cho bạo lực hay sự hạ nhục từ người khác. Để tự nhìn lại mình, hãy thử làm bài trắc nghiệm “Dấu hiệu cảnh báo của bạn trong tình yêu là gì?”.
- Nói chuyện với người bạn tin tưởng. Bạn bè, người thân hoặc chuyên gia tâm lý có thể giúp bạn nhìn nhận sự việc từ góc độ khác. Bạn không cần trao cho họ quyền quyết định thay mình: hãy nhờ họ lắng nghe và giúp bạn làm rõ suy nghĩ, thay vì đưa ra phán quyết.
Buổi tư vấn cá nhân có thể giúp bạn hiểu rõ cảm xúc của mình, còn làm việc với chuyên gia về gia đình có thể giúp hai người trao đổi về những khó khăn nếu cả hai đều muốn và cuộc trò chuyện diễn ra an toàn. Bài trắc nghiệm không thay thế việc tham vấn chuyên gia. Nếu bạn sợ đối phương hoặc đang phải chịu bạo lực, đừng nghĩ rằng trò chuyện cùng nhau nhất thiết phải là bước đầu tiên: điều quan trọng hơn là tìm sự hỗ trợ cho bản thân và lên kế hoạch đảm bảo an toàn.
Hãy tự hỏi điều gì đang níu giữ bạn trong mối quan hệ. Tình yêu và mong muốn xây dựng cuộc sống chung là một câu trả lời; nỗi sợ cô đơn, cảm giác có nghĩa vụ hay hy vọng “cứu rỗi” người kia lại là câu trả lời khác. Đôi khi, việc tìm hiểu những khuôn mẫu lặp đi lặp lại cũng hữu ích: bài trắc nghiệm “Vì sao bạn thường chọn nhầm người?” có thể giúp bạn làm điều đó.
Nếu bạn quyết định chia tay: cách chuẩn bị
Quyết định có thể là đúng đắn nhưng vẫn khiến bạn đau lòng. Nỗi buồn, sự hoài nghi hay mong muốn nhớ lại những điều tốt đẹp không nhất thiết có nghĩa là bạn nên đổi ý. Hãy cho phép mình trải qua mất mát và đừng đòi hỏi bản thân phải thấy nhẹ nhõm ngay lập tức.
Nếu cuộc trò chuyện an toàn, hãy chọn thời điểm bình tĩnh và nói thẳng, không liệt kê những lời buộc tội: “Mình đã suy nghĩ rất nhiều về chúng ta và quyết định kết thúc mối quan hệ. Mình tiếc vì điều này sẽ khiến bạn đau lòng, nhưng quyết định của mình đã được đưa ra.” Bạn có thể chọn cách diễn đạt của riêng mình; điều quan trọng là đừng gieo hy vọng giả nếu bạn đã quyết định dứt khoát. Bạn có thể lắng nghe phản ứng của đối phương, nhưng không cần phải mãi chứng minh rằng mình có quyền rời đi.
Hãy tính trước những vấn đề thực tế: bạn sẽ sống ở đâu, hai người chia đồ đạc và chi phí chung thế nào, bạn sẽ báo cho ai về những thay đổi này. Nếu có con, hãy bàn riêng về nhu cầu hằng ngày của con, không để những tổn thương giữa hai người xen vào. Với những vấn đề phức tạp liên quan đến tài sản hoặc quyền nuôi con, bạn có thể cần tư vấn pháp lý.
Nếu lo ngại về đe dọa, kiểm soát hoặc bạo lực, đừng thông báo chia tay khi chỉ có hai người ở cùng nhau chỉ vì nghĩ rằng đó là cách “đúng đắn”. Nếu có thể, hãy liên hệ với dịch vụ hỗ trợ khủng hoảng hoặc người bạn tin tưởng, thu xếp một nơi an toàn và đảm bảo bạn có thể tiếp cận giấy tờ, tiền bạc và phương tiện liên lạc. Lên kế hoạch sao cho phù hợp với khả năng đối phương kiểm tra điện thoại của bạn. Nếu đang gặp nguy hiểm trước mắt, hãy liên hệ với dịch vụ khẩn cấp tại địa phương.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết mối quan hệ đã kết thúc khi mình vẫn còn tình cảm?
Tình cảm vẫn có thể còn đó ngay cả khi mối quan hệ thiếu sự an toàn, tôn trọng hoặc không còn phù hợp với những kế hoạch sống quan trọng. Đừng chỉ nhìn vào mức độ gắn bó; hãy xem cuộc sống chung của hai người ra sao và cả hai có thể thay đổi những điều gây tổn thương hay không.
Có nên chia tay sau một trận cãi vã nghiêm trọng?
Không nhất thiết. Điều quan trọng là chuyện gì đã xảy ra và cả hai cư xử thế nào sau mâu thuẫn: hai người có nhận trách nhiệm và giữ đúng thỏa thuận không? Tuy nhiên, đe dọa và bạo lực thể chất đòi hỏi bạn phải quan tâm đến sự an toàn ngay từ lần đầu tiên.
Có thể rời đi nếu đối phương không đồng ý không?
Được. Để tiếp tục một mối quan hệ cần có mong muốn từ cả hai, nhưng chỉ cần một người quyết định là có thể kết thúc mối quan hệ. Tuy vậy, những vấn đề thực tế như nhà ở chung, tài sản hoặc việc chăm sóc con có thể cần được giải quyết riêng.
Nên làm gì nếu sợ phải sống một mình?
Nỗi sợ đó là điều dễ hiểu, nhất là sau một mối quan hệ lâu dài. Hãy nghĩ xem bạn có thể dựa vào ai, sắp xếp những tuần đầu tiên thế nào và hoạt động quen thuộc nào giúp bạn duy trì kết nối với mọi người. Bạn không cần quyết định toàn bộ tương lai chỉ trong một ngày.
Bắt đầu từ đâu
Muốn biết khi nào nên chia tay, hãy thành thật nhìn lại những chuyện lặp đi lặp lại, nhu cầu của mình và mức độ sẵn lòng thay đổi của cả hai. Nếu vẫn còn phân vân, hãy làm bài trắc nghiệm chính “Bạn có nên kết thúc mối quan hệ không?” và xem kết quả như một gợi ý để suy ngẫm, không phải quyết định có sẵn.
Bạn cũng có thể tiếp tục tìm hiểu bản thân và những thói quen của mình trong tình yêu qua các bài trắc nghiệm khác: