Czym są style miłości według Lee
Kanadyjski socjolog John Alan Lee zaproponował opisywanie miłości za pomocą stylów, podobnie jak rozróżnia się i łączy kolory. Trzy podstawowe style w jego modelu to eros, ludus i storge. Kolejne trzy — pragma, mania i agape — przedstawił jako połączenia stylów podstawowych.
To nie lista diagnoz ani konkurs na najlepszy sposób kochania. Ta sama osoba może odnaleźć się w kilku opisach, a jej zachowanie może się zmieniać w zależności od relacji i okoliczności. Na przykład równie ważne mogą być dla ciebie silne pożądanie i spokojna przyjaźń.
Zamiast pytać: „Jaki mam typ na zawsze?”, lepiej zastanowić się: „Co jest dla mnie szczególnie ważne i jak wpływa to na moje relacje?”. Test nie zastępuje konsultacji ze specjalistą, jeśli trudne emocje utrudniają codzienne funkcjonowanie lub budowanie relacji.
Siedem aspektów miłości: od erosa po miłość do siebie
1. Eros: miłość jako pociąg i bliskość
Eros wiąże się z romantycznym i fizycznym pociągiem. Przy tym stylu ważne są iskra, otwartość emocjonalna i pragnienie bliskości. Na przykład po poznaniu kogoś masz ochotę jak najszybciej wrócić do rozmowy, lepiej tę osobę poznać i nie ukrywać sympatii.
Mocna strona: umiejętność okazywania uczuć i budowania intensywnej bliskości. Możliwe zagrożenie: uznanie siły pierwszych emocji za gwarancję dopasowania. Warto zwracać uwagę nie tylko na chemię, lecz także na to, jak się dogadujecie, reagujecie na odmowę i radzicie sobie z różnicami zdań.
2. Ludus: miłość jako zabawa i odkrywanie
Ludus charakteryzują lekkość, flirt i zainteresowanie samym poznawaniem drugiej osoby. Na przykład lubisz wymieniać się żartami, wymyślać nietypowe randki i zostawiać miejsce na niespodzianki. Poważne zobowiązania mogą nie być wtedy najważniejsze.
Mocna strona: spontaniczność i umiejętność niezamieniania każdej randki w sprawdzian na przyszłość. Możliwe zagrożenie: brak jasności co do oczekiwań. Jeśli jedna osoba szuka niezobowiązującej znajomości, a druga liczy na wyłączność, szczera rozmowa pomoże uniknąć rozczarowania. Zabawowy charakter relacji nie oznacza, że trzeba kogokolwiek wprowadzać w błąd.
3. Storge: miłość, która wyrasta z przyjaźni
Storge opiera się na zaufaniu, bliskości budowanej z czasem i poczuciu partnerstwa. Uczucia mogą rozwijać się stopniowo: najpierw rozmawiacie o książkach, wspieracie się w trudnych tygodniach, a dopiero później dostrzegacie romantyczne zainteresowanie.
Mocna strona: poczucie bezpieczeństwa i znajomość drugiej osoby wykraczająca poza udane randki. Możliwe zagrożenie: tak duże przyzwyczajenie do wygodnego rytmu, że czułość i romantyczność schodzą na dalszy plan. Nawet w spokojnym związku warto rozmawiać o pragnieniach i świadomie znajdować dla siebie czas.
4. Pragma: miłość z myślą o codziennym życiu
Pragmatyczne podejście oznacza zwracanie uwagi na zgodność wartości, planów i przyzwyczajeń. W modelu Lee pragma łączy cechy ludus i storge. W praktyce może to wyglądać tak: przed planowaniem wspólnej przyszłości chcesz porozmawiać o podejściu do pieniędzy, miejscu zamieszkania czy decyzji o dzieciach.
Mocna strona: uwzględnianie nie tylko emocji, lecz także codziennych okoliczności. Możliwe zagrożenie: zamienienie poznawania się w rozmowę kwalifikacyjną i brak miejsca na spontaniczne zainteresowanie. Lista ważnych kwestii może się przydać, ale nie zastąpi zwrócenia uwagi na to, czy dobrze czujecie się razem.
5. Mania: miłość pełna silnych emocji
Mania w modelu Lee wiąże się z intensywnymi uczuciami, niepokojem i potrzebą potwierdzania miłości; łączy cechy erosa i ludus. Na przykład opóźniona odpowiedź na wiadomość może wywołać wiele niepokojących przypuszczeń, a ciepłe wyznanie — przynieść ogromną ulgę.
Mocna strona: głębokie zaangażowanie i wrażliwość na to, co dzieje się w relacji. Możliwe zagrożenie: uzależnienie od nieustannych dowodów miłości lub próby kontrolowania drugiej osoby. Zazdrość i kontrola nie zwiększają poczucia bezpieczeństwa w związku. Lepiej otwarcie nazwać swoje potrzeby, omówić oczekiwania i zachować własne zajęcia oraz relacje poza związkiem.
6. Agape: miłość jako troska i hojność
Agape to styl, w którym szczególnie widoczne są bezinteresowna troska i gotowość do wspierania. W modelu Lee łączy cechy erosa i storge. Na przykład zauważasz, że bliskiej osobie jest trudno, i proponujesz konkretną pomoc, nie oczekując natychmiastowej wdzięczności.
Mocna strona: uważność na potrzeby drugiej osoby. Możliwe zagrożenie: nieustanne stawianie siebie na ostatnim miejscu. Troska nie oznacza zgody na przekraczanie granic ani znoszenia krzywdy. Warto upewnić się, jaka pomoc naprawdę jest potrzebna, i pamiętać o własnych możliwościach.
7. Filautia: miłość do siebie jako uzupełnienie
Filautia to pojęcie miłości do siebie wywodzące się ze starożytnej tradycji greckiej, a nie siódmy styl w klasyfikacji Lee. Pomaga przyjrzeć się dodatkowemu aspektowi: temu, jak traktujesz siebie w relacji. Współczesne rozszerzenie w teście należy rozumieć zgodnie z opisem wyniku, a nie uznawać za część pierwotnego modelu.
Miłość do siebie może przejawiać się w zauważaniu zmęczenia, odmawianiu bez obwiniania się i niewyrzekaniu się ważnych celów dla aprobaty innych. Nie oznacza to zakazu kompromisów ani konieczności stawiania siebie zawsze na pierwszym miejscu. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy pod hasłem ochrony granic kryje się niechęć do uwzględniania uczuć innych osób.
Jak sprawdzić, który styl miłości jest ci najbliższy
Przypomnij sobie nie tylko najbardziej intensywne relacje, lecz także powtarzające się nawyki. Co daje ci poczucie bliskości, a co wywołuje napięcie? Możesz zapisać odpowiedzi na kilka pytań:
- Co przyciąga cię na początku: iskra, zabawa, przyjaźń czy zgodność planów na życie?
- Jak zwykle okazujesz zainteresowanie: flirtujesz, troszczysz się, szukasz wspólnych zajęć czy mówisz o uczuciach?
- Co się dzieje, gdy bliska osoba jest zajęta i długo nie odpisuje: spokojnie zajmujesz się swoimi sprawami czy zaczynasz się niepokoić?
- Jak łatwo przychodzi ci rozmowa o zobowiązaniach, czasie dla siebie i granicach?
- Czy zdarza ci się zapominać o własnych potrzebach, by utrzymać relację?
Odpowiadaj, myśląc o tym, co zdarza się najczęściej, a nie o tym, jak — twoim zdaniem — powinno się kochać. Jeśli trudno ci oddzielić swój typowy sposób budowania relacji od uczuć do konkretnej osoby, zacznij od testu „Czy to miłość?”: pomoże przyjrzeć się twojemu obecnemu stanowi emocjonalnemu.
Co zrobić, jeśli wasze style się różnią
Różne style nie oznaczają automatycznie, że do siebie nie pasujecie. Osobie, której bliski jest eros, może brakować romantycznych gestów, a komuś, kto odnajduje się w storge — spokojnych, codziennych rozmów. Zamiast spierać się o to, co jest „prawdziwą” miłością, spróbujcie przełożyć oczekiwania na konkretne prośby.
- Powiedz o potrzebie bez oskarżeń. Zamiast: „W ogóle nie jesteś romantyczny/romantyczna”, powiedz: „Chcę, żebyśmy od czasu do czasu wybierali się na randkę tylko we dwoje”.
- Ustalcie, co oznaczają wasze gesty. Pomoc w codziennych sprawach może być wyrazem troski, nawet jeśli liczyłeś/liczyłaś na ciepłe słowa. Różnice w tym, jak okazujecie miłość, pomoże omówić test języków miłości Gary’ego Chapmana: języki opisują sposoby wyrażania miłości, a nie style Lee.
- Uzgodnijcie konkretne działanie, które można później ocenić. Na przykład zarezerwujcie jeden wieczór bez służbowych wiadomości i po paru tygodniach porozmawiajcie, czy obojgu to odpowiada.
Kompromis działa wtedy, gdy jest dobrowolny. Jeśli rozmowa stale przeradza się w naciski lub kontrolę, ważniejsze od znalezienia ładnej nazwy dla stylu jest zadbanie o bezpieczeństwo i wsparcie.
Często zadawane pytania
Ile stylów miłości wyróżniał John Lee?
Sześć: eros, ludus, storge, pragma, mania i agape. Siódmy styl lub aspekt we współczesnym zestawieniu to uzupełnienie, a nie część pierwotnego modelu.
Czym różni się eros od storge?
W erosie ważną rolę odgrywają pociąg i romantyczna bliskość. W storge miłość jest ściśle związana z przyjaźnią, zaufaniem i stopniowym zbliżaniem się do siebie. Te cechy mogą się łączyć.
Czy styl miłości może się zmienić?
Tak. Typowe sposoby okazywania uczuć mogą zmieniać się wraz z doświadczeniem, okolicznościami i w różnych relacjach. Wynik testu warto potraktować jako punkt wyjścia do refleksji, a nie stałą etykietę.
Jaki styl miłości jest najzdrowszy?
Nie ma jednego, najlepszego stylu. Ważniejsze jest, by w relacji panowały szacunek i zgoda, a potrzeby można było omawiać. Dodatkowym punktem wyjścia do rozmowy może być test zgodności z partnerem.
Poznaj swój styl miłości
Namiętność, przyjaźń, zabawa i troska nie muszą się wzajemnie wykluczać. Rozwiąż główny test na 7 stylów miłości: 21 pytań pomoże ci przyjrzeć się mocnym stronom i możliwym zagrożeniom w relacjach.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, wypróbuj także inne testy o miłości: